Kiểm tra bài cũ
Trò chơi tiếp sức: Tìm từ trái nghĩa
Luật chơi:
Gồm hai đội chơi, mỗi đội có hai thành viên, trong vòng 1 phút các đội chơi sẽ cùng nhau tìm và viết ra các cặp từ trái nghĩa, đội nào tìm được nhiều và nhanh hơn các cặp từ trái nghĩa thì sẽ giành phần thắng.
CÂU ĐỐ NHANH
Hai cây cùng có một tên
Cây xòe mặt nước cây lên chiến trường
Cây này bảo vệ quê hương
Cây kia hoa nở soi gương mặt hồ.
Là cây gì?


2. Ghi nhớ: SGK/135.



Con ngựa đang đứng bỗng lồng lên.
Mua được con chim bạn tôi nhốt vào lồng.
THẢO LUẬN NHÓM (3p)
1. Giải thích nghĩa của mỗi từ «lồng» trong hai ví dụ trên? Xác định từ loại của hai từ lồng nói trên?
2. Nghĩa của các từ “lồng” nói trên có liên quan gì đến nhau không? Tại sao?
(Điểm giống và khác nhau của 2 từ lồng trên?)


2. Ghi nhớ: SGK/135.



Lồng 1: chạy cất cao vó lên với một sức hăng đột ngột rất khó kìm do hoảng sợ -> động từ (chỉ hoạt động của con ngựa)

- Lồng 2: Đồ vật làm bằng tre, nứa, kim loại hoặc gỗ dùng để nhốt vật nuôi như, gà, chim, chó ... -> Danh từ (chỉ cái lồng –vật dùng để đựng)
Giống nhau về âm thanh nhưng nghĩa khác xa nhau
-> đó là từ đồng âm.
BÀI TẬP NHANH
Giải nghĩa danh từ “cổ” trong các trường hợp dưới đây? Đây có phải là từ đồng âm không, vì sao?
Đau cổ (1) Cổ áo (2) Cổ chai (3)
B
(1) Bộ phận của cơ thể người (con vật) nối liền đầu với thân
(2) Bộ phận của áo nối liền với thân áo
(3) Bộ phận của chai, lọ và một số đồ vật, chỗ eo lại giống hình cái cổ, nối liền thân với miệng của đồ vật đó.
Từ “cổ” không phải là từ đồng âm mà là từ nhiều nghĩa vì cơ sở chung của sự phát triển ngữ nghĩa ở đây là nét nghĩa chung «bộ phận nối”»
BT: Chỉ ra hiện tượng đồng âm trong Vd sau?

Bà già đi chợ cầu Đông
Bói xem một quẻ lấy chồng lợi chăng ?
Thầy bói gieo quẻ nói rằng :
Lợi thì có lợi nhưng răng chẳng còn.

ĐA: - Từ đồng âm : lợi
+ Lợi 1 : thuận lợi, lợi lộc ( tiền bạc, vật chất – tính từ)
+ Lợi 2 : chỉ phần thịt rắn chắc ở hàm có tác dụng để giữ răng (danh từ)

Bài tập 1: Sgk/136
Tìm từ đồng âm với mỗi từ được gạch chân bên dưới?
Tháng tám, thu cao, gió thét già,
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta.
Tranh bay sang sông rải khắp bờ,
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa,
Mảnh thấp quay lộn vào mương sa.
+ Cao 1: Cao thấp
+ Cao 2: Nấu cao.
+ Ba 1: Ba má
+ Ba 2: Số ba
+ Tranh 1:. Nhà tranh
+ Tranh 2: Tranh ch?p
+ Sang 1: Sang trọng
+ Sang 2: Sang sông













Tiết 43: TỪ ĐỒNG ÂM





Bài tập 3
D?t cõu v?i m?i t? d?ng õm sau (? m?i cõu ph?i cú c? hai t? d?ng õm)
- bàn (danh từ) - bàn (động từ)
- sâu (danh từ) - sâu (động từ)
nam (danh t?) - nam ( s? t?)

+ Chúng em ngồi xung quanh bàn để bàn về vấn đề học tập.
+ Nh?ng con sâu đục lỗ chui sâu vào quả ổi.
+ Nam nay chỏu v?a trũn nam tu?i.
Bài tập 4. Anh chàng trong câu chuyện dưới đây đã sử dụng biện pháp gì để không trả lại cái vạc cho người hàng xóm?







->Sử dụng từ đồng âm:
cái vạc – con vạc; kim loại đồng – cánh đồng.
TRÒ CHƠI
NHANH TAY NHANH MẮT
Luật chơi:
Cú 12 hỡnh ?nh trờn m�n hỡnh, cỏc nhúm ph?i nhanh chúng nh?n bi?t cỏc t? d?ng õm tuong ?ng v?i cỏc hỡnh ?nh dú. Sau 3 phỳt, d?i n�o tỡm du?c nhi?u t? d?ng õm nh?t d?i dú s? th?ng.
Con đường – Cân đường
Bé bò – Con bò
Cây súng – Hoa súng
Lá cờ - Cờ vua
Đồng tiền – Tượng đồng
Hòn đá – Đá bóng
Nắm nội dung bài học.
Học thuộc lòng phần ghi nhớ ở sgk, lấy ví dụ minh họa.
Làm hoàn chỉnh các bài tập vào vở.
* Soạn bài: “ Thành ngữ”.
Soạn theo câu hỏi ở sgk.
Cần phân biệt thành ngữ với tục ngữ và ca dao.
Xem trước các bài tập.
HƯỚNG DẪN HS TỰ HỌC Ở NHÀ